Ἰατροσόφιο.

Ἡ ἰατρικὴ ὕλη δὲν εἶναι διατεταγμένη κατὰ κεφάλαια. Δὲν τηρεῖται ἡ κλασικὴ σειρὰ παράθεσης συνταγῶν γιὰ ἀσθένειες, δηλ. ἀπὸ τὴν κεφαλὴ ἕως τὰ ἄκρα. (φ. 1r) Τίτλος: Κόπια εἰς διάφορες ἰατρείαις [καὶ] κάθε λογῆς ἀσθένειαις, καὶ πολ[λὰ ὠ]φέλιμαις εἰς τοὺς γροικοῦντας καὶ ἐ[πι]δεξίους εἰς τὴν ἐπιχείρισιν, εἰς ἐκεινοὺς ὁποῦ ἐγνωρίζουν καὶ νὰ κάνουν εἰς τόπους ὁποῦ δὲν εἶναι ίατροί. Ἀρχ.: Ὁ σφιγμὸς καὶ τὸ οὖρος. Ὁπότε εἶναι ὁ πρόσωπος κόκκινος καὶ τὰ μάτια κοκινίζουν τὰ μῦλα ἤξευρε πῶς εἶναι ἀπὸ ζέστιν τοῦ αἵματος καὶ ἂν ἀγροικοῦν καὶ τὸ κορμὶ ζεστό, ἔπαρε αἷμα ἀπὸ τὴν φλέβαν τῆς καρδίας, καὶ ἂς πύνη καὶ ἂς τρώη ψυχρὰ καὶ ὄχι θερμά. (φ. 1r-98r) Περιέχονται συνταγὲς γιά: Κεφαλαλγία, πονόδοντο, αἱμόπτυση, τὰ ρουθούνια. Προγνωστικὰ θανάτου.- Οἱ τέσσερις χυμοὶ τοῦ σώματος.- Περὶ σφυγμῶν, περὶ οὔρων.- Τὰ τέσσερα στοιχεῖα τοῦ κόσμου.- Ἑρμηνεἰα διὰ σουρούπια.- Περὶ συκωτίου, περὶ χολῆς, περὶ θερμασίας, περὶ νεφρῶν, περὶ δυσουρίας, εἰς πλευρίτην, διὰ τὴν σπλήνα.- Καθάρσια. Ἑρμηνεία διὰ τὰ φλέγματα ὅταν ξυνίζει τὸ στομάχι.- Διὰ νὰ ἀγαπιέσαι ἀπὸ καθέναν.- Εἰς βῆχαν ἑρμηνεία. Διὰ νὰ ἠξεύρης τὸ ἀνδρόγυνον ἀπὸ ποῖον εἶναι ἀφορμὴ καὶ δὲν κάνουν παιδί.- Διὰ νὰ ἀγαπιέται τὸ ἀνδρόγυνον.- Διὰ νὰ μὴν πηγαίνει ὁ ἄνδρας εἰς ξένην γυναῖκα.- Διὰ τὴν ψώραν.- Εἰς κάψιμον ἀπὸ φωτίαν.- Περὶ πληγῶν.- Περὶ δαιμονιζομένων.- Εἰς δάγκαμα ὄφεως.- Διὰ νὰ σταματήσεις χαλάζι.- Ὅταν πονοῦν τὰ μάτια - Περὶ τριχῶν - Ἡ ἀφορμὴ ποὺ χάνεται τὸ θυμητικόν- Περὶ μαλαφράντζας.- Μαντζούνια διάφορα.- Ρερζέτα διὰ τὸν ὄχθικαν… […] (φ. 145r-150v μὲ διαφορετικὰ χέρια) Χυμικὴ τῶν τεχνῶν. Ἀρχ. τίτ.: Πῶς νὰ κάμης τὸ ἅλας τοῦ νίτρου. Ἀρχ.: Βάλλε εἰς χωνευτήριον τῶν χρυσοχόων νίτρον καθαρὸν … Ἀκολουθοῦν: Ἀλειφὴ διὰ ψώραν.- Πῶς νὰ ἀλλάξης διάφορα χρώματα.- Πῶς νὰ κάμης βαφὴν κυανήν.- Πῶς νὰ κάμης λάκαν βαφὴν κοκκίνην.- Πῶς νὰ κάμης ὡραίαν βαφὴν κοκκίνην.- Πῶς νὰ κάμης ὡραίαν βαφὴν χρυσῆν.- Πῶς νὰ βάψης σίδηρον εἰς χρῶμα χρυσοῦν.- Πῶς νὰ βάψης πράσινον.- Πῶς νὰ βάψης κουτία καὶ κτένια εις παγὰν χρῶμα τῆς χελωνης.- Πῶς νὰ βάψης αὐτὰ εἰς κιρύον.- Πῶς νὰ βάψης τὰς τρίχας σου ξανθὰς χρυσοειδεῖς.- Πῶς νὰ βάψης τὰς λευκὰς τρίχας σου.- Πῶς νὰ βάψης μαῦρον.- Πῶς νὰ κάμης βερνίκην μέλαιναν ὡραίαν.- Πῶς νὰ κἀμης βερνίκην λευκήν.- Πῶς νὰ κάμης βερνίκην διὰ τοὺς δίσκους.- Πῶς νὰ λευκάνης ἐλεφάντινον ὀστοῦν.- Πῶς νὰ γράψης γράμματα μὲ κάτουρον εἰς τὸ χέρι καὶ νὰ μὴν φαίνονται.- Πῶς νὰ γράψης γράμματα εἰς τὸ αὐγὸν.- Πῶς νὰ ἀλείψης τὴν πολλὴν ἐρυθρότητα ἐκ τοῦ προσώπου σου.- Πῶς νὰ ἐξαλείψης τὴν μελάνην ἀπὸ τὰ χαρτιά.- Πῶς νὰ ἐξαλείψης σύνθετα στίγματα.- Πῶς νὰ κάμης γάλα τῶν παρθένων [καλλυντικό].- Πῶς νὰ κάμης κρασὶ μαῦρον.- Πῶς νὰ κάμης μελάνην πολλὰ καλήν.- Πῶς νὰ κάμης μελάνην διαφορετικήν.- Πῶς νὰ κάμης μελάνην κοκκίνην.- Πῶς νὰ κάμης μελάνην μαύρην πολλὰ καλήν.- Μελάνη μαύρη φράγγικη.- Μελάνη κυανὴ γαλάζια… […] --- 195 x 145 mm., ΙΙΙ + 175 φ. Χαρτὶ λευκὸ ὑπόλευκο, μεσαίου πάχους. Μελάνι φαιό. Γραφὴ ἐλαφρὰ δεξιοκλινής, γενικὰ εὐανάγνωστη. Στὸ φ.96v τὸ σημείωμα τοῦ γραφέα: 1746 αύγούστου 8 γέγραπται χειρί δημητρίου. Στο χαρτὶ διαφαίνεται ὑδατόσημο μὲ τὰ γράμματα S καὶ I ἔνθεν καὶ ἔνθεν μιᾶς κατακορύφου γραμμῆς μὲ ἕνα τριφύλλι στὴν κορυφή. Ἡ κυρίως παράσταση εἶναι δυσδιάκριτη λόγω σφικτῆς βιβλιοδεσίας, ὅπως επίσης δὲν διακρίνονται σαφῶς καὶ τὰ τεύχη. Γενικὰ 24 στίχοι κατὰ σελίδα μὲ παραπομπὴ ὁριζόντια ἀπὸ σελίδα σὲ σελίδα. Φέρει παλαιὰ σελιδαρίθμηση μὲ πολλὰ κενά. Τὰ φύλλα 98v-99v, 144v, 154v, 156v-175v λευκά. Σημειώματα: (φ. 163v) μὲ διαφορετικὸ χέρι καὶ μὲ μαῦρο μελάνι τὸ ὄνομα ὑπὸ τύπον μονοκονδυλιᾶς: Κωνστατινος παπα γεωργοπλος φελιουπάνω.- (φ. Ιr) Ἐκ πολλῶν καὶ διαφόρων χειρῶν διῆλθεν, σήμερον δὲ εὑρίσκομαι εἰς τὴν τοῦ Μάρκου Δ. Οἰκονομίδου Βιβλιοθήκην ἐφ’ ἧς καὶ ἀναπαύομαι. 1868 Μαΐου 5 Δελβινάκιον, ἐνῶ στὸ φ. ΙΙr μὲ σύγχρονο χέρι τὸ ὄνομα Ἀριστοτέλης Μ.- Στὴν ἐσωτερικὴ πλευρὰ τῆς δεύτερης πινακίδας μὲ γαλάζιο μελάνι τὸ ὄνομα: Δημήτριος Τζαβέλας. Βιβλιοδεσία πολὺ σφιχτὴ μὲ χοντρὸ χαρτόνι καὶ δερμάτινη ἐπένδυση καφὲ χρώματος. Τὰ φύλλα ΙΙΙ καὶ 1-11 φέρουν στὶς ἄκρες ἐλαφρὲς φθορὲς ἀπὸ φωτιὰ μὲ ἐλάχιστη βλάβη τοῦ κειμένου. Ἀπὸ τὸ φ. 93 τὸ σῶμα τοῦ χειρογράφου ἔχει ἀποκολληθεῖ ἀπὸ τὴ ράχη. Τὸ ὑπόλοιπο χειρόγραφο εἶναι σὲ γενικὰ καλὴ κατάσταση, ἀλλὰ χρήζει περιποίησης. Κόπια εἰς διάφορες ἰατρείαις [καὶ] κάθε λογῆς ἀσθένειαις, καὶ πολ[λὰ ὠ]φέλιμαις εἰς τοὺς γροικοῦντας καὶ ἐ[πι]δεξίους εἰς τὴν ἐπιχείρισιν, εἰς ἐκεινοὺς ὁποῦ ἐγνωρίζουν καὶ νὰ κάνουν εἰς τόπους ὁποῦ δὲν εἶναι ίατροί, Ὁ σφιγμὸς καὶ τὸ οὖρος. Ὁπότε εἶναι ὁ πρόσωπος κόκκινος καὶ τὰ μάτια κοκινίζουν τὰ μῦλα ἤξευρε πῶς εἶναι ἀπὸ ζέστιν τοῦ αἵματος καὶ ἂν ἀγροικοῦν καὶ τὸ κορμὶ ζεστό, ἔπαρε αἷμα ἀπὸ τὴν φλέβαν τῆς καρδίας, καὶ ἂς πύνη καὶ ἂς τρώη ψυχρὰ καὶ ὄχι θερμά, Κεφαλαλγία, πονόδοντο, αἱμόπτυση, τὰ ρουθούνια. Προγνωστικὰ θανάτου.- Οἱ τέσσερις χυμοὶ τοῦ σώματος.- Περὶ σφυγμῶν, περὶ οὔρων.- Τὰ τέσσερα στοιχεῖα τοῦ κόσμου.- Ἑρμηνεἰα διὰ σουρούπια.- Περὶ συκωτίου, περὶ χολῆς, περὶ θερμασίας, περὶ νεφρῶν, περὶ δυσουρίας, εἰς πλευρίτην, διὰ τὴν σπλήνα.- Καθάρσια. Ἑρμηνεία διὰ τὰ φλέγματα ὅταν ξυνίζει τὸ στομάχι.- Διὰ νὰ ἀγαπιέσαι ἀπὸ καθέναν.- Εἰς βῆχαν ἑρμηνεία. Διὰ νὰ ἠξεύρης τὸ ἀνδρόγυνον ἀπὸ ποῖον εἶναι ἀφορμὴ καὶ δὲν κάνουν παιδί.- Διὰ νὰ ἀγαπιέται τὸ ἀνδρόγυνον.- Διὰ νὰ μὴν πηγαίνει ὁ ἄνδρας εἰς ξένην γυναῖκα.- Διὰ τὴν ψώραν.- Εἰς κάψιμον ἀπὸ φωτίαν.- Περὶ πληγῶν.- Περὶ δαιμονιζομένων.- Εἰς δάγκαμα ὄφεως.- Διὰ νὰ σταματήσεις χαλάζι.- Ὅταν πονοῦν τὰ μάτια - Περὶ τριχῶν - Ἡ ἀφορμὴ ποὺ χάνεται τὸ θυμητικόν- Περὶ μαλαφράντζας.- Μαντζούνια διάφορα.- Ρερζέτα διὰ τὸν ὄχθικαν… […], Χυμικὴ τῶν τεχνῶν. Πῶς νὰ κάμης τὸ ἅλας τοῦ νίτρου, Βάλλε εἰς χωνευτήριον τῶν χρυσοχόων νίτρον καθαρὸν, Ἀλειφὴ διὰ ψώραν.- Πῶς νὰ ἀλλάξης διάφορα χρώματα.- Πῶς νὰ κάμης βαφὴν κυανήν.- Πῶς νὰ κάμης λάκαν βαφὴν κοκκίνην.- Πῶς νὰ κάμης ὡραίαν βαφὴν κοκκίνην.- Πῶς νὰ κάμης ὡραίαν βαφὴν χρυσῆν.- Πῶς νὰ βάψης σίδηρον εἰς χρῶμα χρυσοῦν.- Πῶς νὰ βάψης πράσινον.- Πῶς νὰ βάψης κουτία καὶ κτένια εις παγὰν χρῶμα τῆς χελωνης.- Πῶς νὰ βάψης αὐτὰ εἰς κιρύον.- Πῶς νὰ βάψης τὰς τρίχας σου ξανθὰς χρυσοειδεῖς.- Πῶς νὰ βάψης τὰς λευκὰς τρίχας σου.- Πῶς νὰ βάψης μαῦρον.- Πῶς νὰ κάμης βερνίκην μέλαιναν ὡραίαν.- Πῶς νὰ κἀμης βερνίκην λευκήν.- Πῶς νὰ κάμης βερνίκην διὰ τοὺς δίσκους.- Πῶς νὰ λευκάνης ἐλεφάντινον ὀστοῦν.- Πῶς νὰ γράψης γράμματα μὲ κάτουρον εἰς τὸ χέρι καὶ νὰ μὴν φαίνονται.- Πῶς νὰ γράψης γράμματα εἰς τὸ αὐγὸν.- Πῶς νὰ ἀλείψης τὴν πολλὴν ἐρυθρότητα ἐκ τοῦ προσώπου σου.- Πῶς νὰ ἐξαλείψης τὴν μελάνην ἀπὸ τὰ χαρτιά.- Πῶς νὰ ἐξαλείψης σύνθετα στίγματα.- Πῶς νὰ κάμης γάλα τῶν παρθένων [καλλυντικό].- Πῶς νὰ κάμης κρασὶ μαῦρον.- Πῶς νὰ κάμης μελάνην πολλὰ καλήν.- Πῶς νὰ κάμης μελάνην διαφορετικήν.- Πῶς νὰ κάμης μελάνην κοκκίνην.- Πῶς νὰ κάμης μελάνην μαύρην πολλὰ καλήν.- Μελάνη μαύρη φράγγικη.- Μελάνη κυανὴ γαλάζια, 1746 αύγούστου 8 γέγραπται χειρί δημητρίου, Κωνστατινος παπα γεωργοπλος φελιουπάνω, Ἐκ πολλῶν καὶ διαφόρων χειρῶν διῆλθεν, σήμερον δὲ εὑρίσκομαι εἰς τὴν τοῦ Μάρκου Δ. Οἰκονομίδου Βιβλιοθήκην ἐφ’ ἧς καὶ ἀναπαύομαι. 1868 Μαΐου 5 Δελβινάκιον, Ἀριστοτέλης Μ, Δημήτριος Τζαβέλας Title: Ἰατροσόφιο. Place/Date: 1746 καὶ 19ος αἰ.

Estimate:$3,356.97

View all items fromVergos AuctionsorBooks, Maps & Manuscripts